شـــورای مـــلی افـــغانســـتان PDF چاپ نامه الکترونیک

شـــورای مـــلی افـــغانســـتان

شوراي ملي چيست ؟
شوراى ملى (پارلمان) متشکل از نماينده گان مردم است که براي طرح و تصويب قوانين و نظارت بر اجراي آنها توسط مردم با راى سري، آزاد،مستقيم وعمومي برگزيده ميشوند و يکى از ارکان ثلاثه دولت است که به موجب قانون اساسى تشکيل يافته است.

شورا چگونه در افغانستان بوجود آمد؟
جرگه يا شورا در حيات اجتماعى- سياسي افغانستان قدامت تاريخى داشته و هميشه بر حسب ضرورت در جهت حل مسايل مهم ملى نقش ارزنده ئى را بازى کرده است.
چنانچه در احاديث متعدد به اهميت شوراها تاکيد گرديده است؛ دراين مورد حضرت محمد"ص" فرموده اند: استعينوا علي امورکم بالشوري، يعني در پيشبرد کارهاي خود از مشوره کمک بجوييد. در جاي ديگري آنحضرت "ص" چنين ارشاد نموده اند: ما شقي عبد بمشورة ويا سعد باستغناراي؛ يعني هيچ بنده يي از مشوره کردن بدبخت واز پا فشاري به راي ونظر خود خوشبخت نشده است".


اعلیحضرت امان الله خان

درسال١٣٠١ هـ ش اعليحضرت امان الله خان به کمک شوراى قانونگذارى اولين ســـــــــند تقنيني ( نظامنامه ملى دولت) را به وجود آورد. اين نظامنامه داراي ده فصل و هفتادوسه ماده بود که در آن وجايب ووظايف دولت دربرابر ملت ووظايف ووجايب ملت دربرابر دولت تنظيم وتوضيح گرديده بود. دراين نظامنامه درمواد 8 الي 24 درمورد حقوق و وجايب اتبــــــاع(حقوق بشر) کشور به صراحت توضيحات داده شده است؛چنانچه درماده 8 اين نظامنامه ذکر گرديده است:" همه افرادي که درمملکت افغانستان ميباشند، بلا تفريق ديني ومذهبي تبعهءافغانستان گفته ميشوند" وماده 9 چنين صراحت دارد: " کافهءتبعهء افغانستان درامور ديني، مذهبي ونظامات سياسي دولت پابند بوده و آزادي حقوق شخصي خودرا مالک هستند" ماده 10 چنين مشعراست: " حريت شخصيه ازهرگونه تعرض و مداخله مصؤون است، هيچ کس بدون امر شرعي ونظامات مقننه توقيف ومجازات نميشود، درافغانستان اصول اسارت باالکل موقوف است." ودرماده 16 به صـــراحت گفته شده است که : " کافهء تبعه افغانستان به حضور شريعت ونظامات دولت درحقوق ووظايف مملکت حق مساوات دارند."


مرحوم عبدالاحد خان
اولین رئیس شورای ملی افغانستان

شوراى دولت چگونه به شوراى ملى تبديل شد؟
درلويه جرگه سال ١٣٠٧ درجلسه پنج روزه مسايل مهم مورد بررسي قرارگرفت و در زمينه تصاويبي به عمل آوردند، که يکي از آنها تبديلي شوراي دولت به شوراي ملي بود.
محمد نادر خان که به تاريخ ٢٣ ميزان سال ١٣٠٨ زمام مملکت را به دست گرفت به منظور اصلاحات امور بعدي مملکت خط مشي خويش را در ده ماده اعلام نمود.مادهء دهم آن در رابطه به انتخاب نماينده گان شوراي ملي ميباشد.٭
بدين ترتيب پارلمان افغانستان به تاريخ 28سنبله 1309 به حيث نخستين اداره تقنيني مرکب از دو مجلس شوراي ملي (انتخابي) و مجلس عالي اعيــــــان(انتصابي) به ميان آمد و بعد از انفاذ اين لايحه در سال 1310 شمسي به کار خود آغاز نمود.
قانون اساسي دوران اعليحضرت محمد نادر خان که به نام "اصول اساسي دولت عليه افغانستان" ياد ميگرديد در تحت 110 ماده اصول ووظايف دولت واتباع افغانستان را معين ميکرد، که درمواد نهم الي بيست وششم از حقوق و وجايب اتباع افغانستان ياد آوري گرديده است.
درماده 19 اين قانون آمده است که : " شکنجه و ديگر انواع زجر تماماً موقوف است وخارج احکام شريعت واصولنامه هاي دولت براي هيچ کس مجازات داده نميشود. درماده بيستم در مورد حق تعليم آمده است:" تعليم ابتداييه براي اطفال تبعة افغانستان واجبي وحتمي است."


میر عطا محمد خان
نخستین رئیس مجلس اعیان (1311)

قانــون اساسى (١٣٤٣هـ ش) (١٩٦٤ م ) کدام صلاحيتها را به شورا تفويض کرد؟
به اساس اين قانون که در دورۀ اعليحضرت محمد ظاهر تصويب شد، شورا قدرت نظارت را بر عملکرد قوه اجرائيه حاصل نمود. شورا ميتوانست هر وزير را بصورت جداگانه و يا کابينه را بصورت جمعي مورد استيضاح قرار بدهد و به اساس اين قانون رژيم افغانستان شاهى مشروطه اعلان گرديد.

درمواد 25 الي 40 اين قانون حقوق ووجايب اتباع افغانستان توضيح گرديده است.
درماده 25 اين قانون در موردحقوق ووجايب اتباع ميخوانيم
تمام مردم ا فغانستان بدون کدام تبعيض وامتياز دربرابر قانون حقوق و وظايف مساوي دارند
وهم درماده 27 اين قانون آمده است:  هيچ افغاني به اتهام جرم به مملکت خارج سپرده شده نميتواند

شوراى ملى از سال ١٣٥٥ هـ ش تا سال ١٣٨٢ هـ ش کدام مراحل را طى نمود؟
بعدازکودتاى مورخ ٢٦سرطان سال ١٣٥٢ هـ ش دولت شاهى مشروطه به نظام جمهوری مبدل گرديدوشورا به حال تعليق درآمدو به اساس قانون سال ١٣٥٥ هـ ش لغو گرديد،که از آن زمان به بعد الي انتخابات اخير پارلماني درسال1384 شوراي ملي منتخب ازطرف مردم وجود نداشت
در قانون اساسي سال 1355 درمورد حقوق اتباع افغانستان در مواد 27 تا 47 توضيحات داده شده است
چنانچه در ماده 27 آمده است :" تمام مردم افغانستان اعم از زن ومرد دربرابر قانون بدون کدام تبعيض، حقوق و وجايب مساوي ويکسان دارند. "
درماده 29 آمده که هر افغاني که سن 18 سالگي را پوره کرده باشد، حق راي دادن را نظر به احکام قانون دارا ميباشد

 

ايجاد شوراى ملى در قانون اساسى سال ١٣٨٢ هـ ش چگونه انعکاس يافته است؟
مبتنى بر قانون اساسى سال ١٣٨٢ هـ ش دولت افغانستان بخاطر پيشبرد امور کشور متشکل از سه قوه ميباشد، که هر سه آنها لازم وملزوم يکديگر بوده اما در اجراي فعاليت هاي شان مستقلانه عمل ميکنند واز استقلال کامل برخوردار ميباشند

وظايف شوراى ملى چيست؟
در رابطه به صلاحيتهاي شوراي ملي در ماده ٩٠ قانون اساسى چنين آمده است:
شوراي ملي داراي صلاحيت هاي ذيل ميباشد
تصويب، تعديل يا لغو قوانين ويا فرامين تقنيني
تصـــــــــــــويب پروگرامهاي انکشافي،اجتماعي،فرهنـــگي،اقتصادي وتکنولوژيکي
تصويب بودجه دولتي واجازه اخذويا اعطاي قرضه
ايجاد واحدهاي اداري ،تعديل ويا الغاي آن
تصديق معاهدات وميثاق هاي بين المللي يا فسخ الحاق افغانستان به آن
ساير صلاحيت هاي مندرج اين قانون اساسي


محترمه عزیزه گردیزی یکی از سناتوران با چند تن از همکاران شان (1345)

خصوصيات و صلاحيت هاى ولسى جرگه و مشرانو جرگه چيست؟
ولسى جرگه: اعضاي ولسى جرگه از(٣٤) ولايت کشور توسط راي مستقيم ، آزاد ،سري وعمومي مردم انتخاب ميشوند و بروفق قانون اساسي داراي 249 عضو ميباشد، که از جمـله ٦٨ کرسي مختص به زنان است
صلاحيت هاي ولسي جرگه قرار ذيل است
ولسى جرگه داراى صلاحيت استعمال راى اعتماد يا عکس آن به هريکى از وزرا،تائيد يا رد مقررى ها مطابق به احکام قانون اساسى، اتحاذ تصاميم راجع به پروگرام هاى انکشافى و بودجه دولتى ميباشد. (ماده ٩1و ٩2 قانون اساسى)
درصورتيکه رييس جمهور به مصوبهء شوراي ملي موافقه نداشته باشد، ميتواند آنرا در ظرف پانزده روز از تاريخ تقديم باذکر دلايل به ولسي جرگه مسترد نمايد. با سپري شدن اين مدت ويا درصورتيکه ولسي جرگه آنرا مجدداً با دوثلث آراي کل اعضا تصويب نمايد، مصوبه توشيح شــــــــــــده محسوب و نافــــــــذ ميگردد . ( مــاده ٩٤قانون اساسي)
هرگاه مصوبه يک مجلس از طرف مجلس ديگر رد شود هيئت مختلط به تعداد مساوي از اعضاي هر دو مجلس براي رفع اختلاف تعيين مي گردد. در صورتيکه اختلاف نظر رفع نگردد، ولسي جرگه ميتواند در جلسه بعدي آنرا با دو ثلث آراي کل اعضا تصويب نمايد. اين تصويب بدون ارائه به مشرانو جرگه بعد از توشيح رئيس جمهور نافـــــــــذ شمرده مي شود.(ماده ١٠٠ قانون اساسي )
مشرانو جرگه : مشرانوجرگه داراي ١٠٢ عضومي باشد،که يک برسوم آن توسـط شــــورا هاي ولايتي، يک بر سوم آن توسط شوراهاي ولسوالي ها انتخاب و يک بر سوم آن توسط رئيس جمهور انتصاب ميشوند، که نيمي از اعضاي انتصاب شده زنان مي باشند.


محترم عبدالهادی داوی رئیس و اعضای محترم مشرانو جرگه (1345)

کميسيون ها براي چه منظور ايجاد ميشوند؟
ولسي جرگه و مشرانو جرگه هر يک کميسيون هاي جداگانه را به منظور سهولت هاي کاري از ميان اعضاي خود ايجاد مي کنند. اين کميسيونها امور مربوط به زراعت، معارف، صحت، امنيت، روابط خارجي و ساير بخش ها را مـــورد رسيده گي قرار ميدهند

وکلا چه نوع مصؤنيت دارند؟
اعضاى مجلسين در دوره تقنينى خود از مصؤنيت سياسى برخوردارند، اين موضوع درماده 102 قانون اساسي چنين تصريح شده است
"
هر گاه عضو شوراي ملي به جرمي متهم شود، مامور مسوول از موضوع به مجلسي که متهم عضو آن است، اطلاع ميدهد ومتهم تحت تعقيب عدلي قرار گرفته ميتواند
درمورد جرم مشهود، مامورمسوول ميتواند متهم را بدون اجازه مجلسي که او عضو آن ميباشد، تحت تعقيب عدلي قراردهد وگرفتارنمايد
درهردو حالت،هرگاه تعقيب عدلي قانوناً توقيف را ايجاب کند، مامور مسوول مکلف است موضوع را بلا فاصله به اطلاع مجلس مربوط برساند و تصويب آن را حاصل نمايد
اگر اتهام در هنگام تعطيل شورا صورت بگيرد، اجازه گرفتاري يا توقيف ازهيئت اداري مجلس مربوط حاصل ميگردد وموضوع به نخستين جلسه مجلس مذکور جهت اخذ تصميم ارايه مشود"

ساختار تشکيلاتى دارالانشاي شوراى ملى چگونه است؟
بادرنظر داشت خصوصيات نسبتاَ متفاوت کارى مجلسين، جهت پيشبرد به موقع امور شوراى ملى مانند امور تقنينى، اطلاعات و ارتباطات عامه و روابط بين المللى و فراهم آورى تسهيلات لازم ، ضرورى دانسته ميشود تا دارالانشاي جداگانه تحت سرپرستي سکرتر جنرال براى هر يک ازمجالس شوراى ملى ايجادگردد؛ اما در اجراى خدمات ادارى،مالي و امنيتى عجالتاً براى هر دو مجلس تشکيلات مشترک وجود دارد

وظايف سکرتر جنرال چيست ؟
سکرتر جنرال، هيئت ادارى مجلسين را در جهت انجام وظايف شان کمک نموده مسووليت طرح نظريات استراتيژيک و رهبرى تمام خدمات شوراى ملى را براى مجلسين به عهده دارد

معاونين سکرتر جنرال داراى کدام وظايف اند ؟
معاونين، سکرتر جنرال را در اجراى وظايف همکارى و کمک نموده و در غياب وى عين صلاحيت هاى اجرايوى را در عرصه هاى مربوطه بدوش دارند. دارالانشاء از رياست هاي ذيل تشکيل شده است
رياست امور پارلماني وتقنينى
رياست اطلاعات و ارتباط عامه
رياست روابط بين المللي
رياست مالي وبودجه
رياست اداري
رياست منابع بشري
رياست امنيت
رياست تکنالوژي معلوماتي و ارتباطي (ICT)

تعمير شوراي ملي افغانستان درکدام زمان و براي چه منظور اعمارگرديد؟
اين تعمير درسال 1338هـ ش براي استفاده کلوپ اتاقهاي تجارت درمسيرسرک دارالامان شهرکابل اعمار گرديده،که از سال 1343 هـ ش، يعني دوره دوازدهم شوراي ملي افغانستان تا سال1370هـ ش مورد استفاده شوراي ملي قرار داشت.اين تعمير در اثر جنگهاي دهه هفتاد آسيب ديد و قسماً تخريب گرديد که درسال 1384هـ ش به اثر فرمان رييس جمهور و نظارت دارالانشاي موقت شوراي ملي توسط وزرات شهر سازي ومسکن دوباره بازسازي شده وبارديگر در اختيار شوراي ملي افغانستان قرار گرفت.
اين تعمير که 14352 مترمربع زمين را احتوانموده است، برعلاوه دفاتر ، دوتالار براي اجلاس ولسي جرگه و مشرانو جرگه ، يک ساختمان شش منزله براي استفاده کميسيون ها، کتــــابخانه مجهز ومدرن که به اینده نزدیک افتتاح خواهد شد، اتاقهاي پذيرايي، اتاقهاي امنيتي ويک رستورانت مدرن دارد،که تعداد آن جمعاً به 127 اتاق ميرسد.

منبع: http://www.nationalassembly.af/index.php@id=647.htm