لایحه توزیع و استفاده بورسهای تحصیلی و تحصیلات عالی در خارج PDF چاپ نامه الکترونیک



فصل اول

احکام عمومی

ماده اول:

این لایحه درانطباق با مقرره بورسهای تحصیلات عالی در خارج از کشور و به منظور تنظیم امور مربوط به بورسها و استفاده مناسب از آنها و تحصیلات عالی در خارج ترتیب گردیده است.

ماده دوم:

این لایحه دارای اهداف ذیل میباشد:

1-مطالبه بورسها از مراجع بورس دهنده مطابق نیاز مندی های ملی کشور:

2-آماده ساختن کارد های ملی مطابق نیاز مندی های انکشافی در رشته های مختلف علوم و تکنالوژی:

3-ارتقای ظرفیت کاری و انکشافی مسکلی ,نهاد های تحصیلی,ادارات دولتی,وسکتور خصوصی به خاطر انجام موثر وظایف محوله:

4-استفاده مناسب از بورسهای تحصیلی منابع مختلف بورس دهنده:

5-ایجاد هم آهنگی و انسجام بهتر میان ادارات مسؤل توزیع بورسها و پروسه مصرفی استفاده کنندگان:

6-تأمین عدالت,قانونیت و شفافیت در معرفی و استفاده از بورسها با رعایت اهلیت و شایستگی:

7-حذف بیوکراسی های زاید و تسریع اجراآت در معرفی کاندیدان واجد شرایط برای جلوگیری از ضایع شدن بورسها:

8-توزیع بورسها با توجه به نیازمندی های مؤسسات تحصیلات عالی و سایر نهاد ها ,رعایت معیار های اکادمیک و شرایط منبع بورس دهنده.

فصل دوم

انواع بورسها و طرز توزیع آنها

ماده سوم:

1 بورسها دارای انواع ذیل میباشد:

1-بورس های دولتی غیر پروژوی-گروپی, بورسهای است که به تعداد زیاد توسط منابع بورس دهنده به دولت افغانستان اهدا و تعویض گردیده ,به پروژه خاصی مربوط نبوده و استفاده از آن تابع شرایط کشور بورس دهنده و احکام این لایحه می باشد.

2-بورس های دولتی غیر پروژوی-رشتوی:بورسهای است که توسط منابع بورس دهنده در یک یا چند رشته معین به دولت افغانستان اهدا و تعویض گردیده و استفاده از آن برای مؤسسه یا مؤسسات خاص نظربه استقامت های رشتوی-مسلکی محدود می گردد.

3-بورس های دولتی - پروژوی بورسهای است که توسط منبع بورس دهنده برای یک مؤسسه یا نهاد خاص,مطابق پروتوکول ها ,تفاهمنامه ها, قرار داد ها ویا توامیت های علمی و فرهنگی اهدا و تعویض گردیده و استفاده از آن مختص برای مؤسسه یا نهاد خاص میباشد. این بورسها توسط ادارات ذیربط اجرا می گردد.

4-بورسهای رقابتی آزاد و غیر دولتی :بورسهای است که از طرف ادارات ,انکشافی ممالک مختلف ونهاد های خیریه و مؤسسات علمی وتحصیلات عالی خصوصی, بر اساس رقابت,به واجدین شرایط داده می شود.این بورسها به اساس شرایط مراجع بورس دهنده اجرا میگردد.

امور مربوط به بورسهای جز 1و 2فقره (1)این ماده مطابق به احکام این لایحه تنظیم می گردد.

ماده چهارم:

تحصیلات عالی در خارج که با تشبث و مصرف شخصی متقاضیان داخل کشور برای سویه های لیسانس و بالاتر از آن در مؤسسات تحصیلات عالی در خارج از کشور صورت میگرد. تابع شرایط ذیل می باشد:

الف:متقاضیان این تحصیلات در باره سویه و رشته تحصیل و مشخصات مؤسسه تحصیلات عالی مربوطه به ,وزارت تحصیلات عالی ,بعد از قبولی برای شمول در مؤسسه مربوطه ,معلومات لازم را ارایه می دارند.

ب:تعقب کننده گان این نوع تحصیلات به ابتکار خود ویا در صورت ضرورت از طریق وزارت تحصیلات عالی برای اخذ پاسپورت و ویزه معرفی می شود و در مدت تحصیل از حمایت های حقوقی نمایندگی های سیاسی افغانستان در خارج برخوردار می گردند.

ج:تعقب کننده گان این نوع برنامه تحصیلی بدون موافقه کمیسیون عالی بورسها از سهمیه ی بورسیه ای که برای دولت افغانستان در نظر گرفته شده استفاده نمی توانند اما در صورتی که به ابتکار خود بورسیه به دست آورند ,موافقه کمیسیون لازم است .

د:وزارت تحصیلات عالی برای متقاضیان تحصیلات عالی شخصی در خارج از کشور سهولت های معین معلوماتی و اجرایوی را فراهم می نماید .در موارد ضروری ,این وزارت همکاری های لازم سایر وزارت ها را نیز جلب می نماید.

ماده پنجم:

توزیع بورسهای غیر پروژوی -رشتوی به ترتیب ذیل صورت می گیرد:

1-با رعایت ارتباط رشته و نیاز مندی پلان های انکشافی ادارات و ولایات مختلف و رعایت نورم های اکادمیک .

2-به اساس امتحان پذیرس و مراعات ترتیبات جداگانه به خاطر توزیع متوازن و سراسری تا واجدین شرایط از ولایات مختلف بتوانند به صورت عادلانه از آن استفاده نمایند.

ماده ششم:

توزیع بورسهای غیر پروژوی-گروپی به ترتیب ذیل صورت می گیرد.

1-با رعایت شرایط مرجع بورس دهنده از جمله سهمیه بندی برای رسته ها .

2-با رعایت ترتیبات جدا گانه به خاطر توزیع متوازن و سراسری تا واجدین شرایط از جمله زنان و متقاضیان ولایات کشورکمتر انکشاف یافته نیز بتوانند از آن استفاده نماید .

ماده هفتم:

ترتیبات جدا گانه برای توزیع متوازن ,سراسری و عادلانه بورسها,شامل تدابیر ذیل میباشد:

1-برای زنان و مناطق کمتر انکشاف یافته , امتیاز الی پانزده فی صد نمره کمتر از نمره معیاری در نظر گرفته می شود.

2- برای فراهم نمودن بهتر زمینه استفاده از بورسها توسط متقاضیان ولایات کمتر انکشاف یافته ,وزارت معارف برنامه ها و کورس های منظم آموزشی و ارتقای سویه را در ولایات مذکور برگزار می نماید.

ماده هشتم :

کاندیدان بورسها با روش ذیل انتخاب می گردند:

الف:برای گزنش کاندیدان شایسته و جلوگیری از ضیاع بورسها,وزارت تحصیلات عالی کشور امتحان کانکور بورسها را تدویر می نماید.این امتحان توسط ریاست امتحانات وزارت تحصیلات عالی برگزار می گردد. ثبت نام کاندیدان دوره لیسانس مطابق رهنمود این لایحه ,توسط وزارت معارف در ولایات و زونهای مورد نظر انجام می شود.

ب:هرگاه در صورت ضیقی وقت و سایر دلایل موجه وقت امتحان کانکور اخذ شده نتواند ,انتخاب کاندیدان بر اساس نمرات کانکور عمومی ,اوسط نمرات دوره سه سال اخیر تعلیمی و دوره تحصیلی ماقبل و امتحان زبان خارجی مورد نظر صورت می گیرد.

ماده نهم:

هیچ منبع بورس دهنده اداره دولتی و سایر مراجع نمی تواند بدون تائید و موافقه وزارت تحصیلات عالی ,از داخل سهمیه بورسیه دولت افغانستان ,به معرفی استفاده کنندگان بورسهای تحصیلی بپردازد .مگر در موارد خاص و بورسهای پروژوی که در توافقنامه بین دو دولت تصریح شده باشد مراجع بورس دهنده صرف شرایط و معیار های استفاده از بورس را ارائه نموده می توانند.

ماده دهم:

معرفی کاندیدان به بورسهای تحصیلی دولتی بخصوص بورسهای غیر پروژوی - گروپی مطابق شرایط و معیار های مصوب کمیسیون عالی بورسها صورت می گیرد.

فصل سوم

شرایط و طرز استفاده از بورسها

ماده یازدهم:

نهاد های استفاده کننده بورسها و کاندیدان بورسها,به رعایت شرایط ذیل مکلف می باشند:

1-رعایت شرایط خاص منبع بورس دهنده

2-داشتن تابعیت افغانستان

3-داشتن هفتاد فی صد اوسط نمرات دوره سه سال اخیر تعلیمی و پنج فی صد اوسط نمرات دوره لیسانس برای ماستری و دکتورای بورسیه غیر کدر علمی

4-اجنتاب از معرفی محصلان بر حال بالاتر از صنف اول مؤسسات تحصیلات عالی و محصلان که به دلایل دسپلینی و بد رفتاری از مؤسسات تحصلات عالی دولتی اخراج شده باشند.

کمیسیون عالی بورسها میتواند در شرایط معین مانند ضیقی وقت با شرایط خاص منبع بورس دهنده ویا کم بودن تعداد بورسیه و موارد مشابه آن و برای جلوگیری از ضیاع بورسها ,استفاده از بورسها برای محصلان بر حال را نیز اجازه دهد.

5-رعایت ضرب الاجل زمان:

6-ارائه تعهد در باره تعقيب منظم برنامه تحصیلی و عدم ترک خودسرانه تحصیل

-تقبل آن بخش مخارج تحصیل و اقامت که توسط منبع بورس دهنده تادیه نمی گردد.

-بازگشت به وطن بعد از ختم تحصیل و کار در مؤسسه ویا ولایات معرفی کننده برای مدت تعین شده

-رعایت قوانین کشور بورس دهنده

-پرداخت تمام مخارج تحصیل در صورت ضایع ساختن عمدی بورس

ماده دوزادهم:

استفاده از بورس تحصیلی به عین درجه در رشته های مختلف مجاز نیست.مرتکبین این کار از امتیازات بورس تحصیلی محروم می گردند.

تحصیل به عین درجه در رشته های محتلف به مصرف شخصی از این امر مستثنی است.

ماده سیزدهم:

جهت جلوگیری از ضایع شدن بورسها ,وزارت معارف پروسه تهیه شهادت نامه و سایر اسناد تعلیمی کاندیدان بورسها را اماده ساخته و به اسرع وقت در اختیار شان قرار می دهد.

ماده چهاردهم:

وزارت امور خارجه از طریق سفارت ها و نمایندگی های سیاسی خویش به صورت سمستر وار و سالانه ریکارد تحصیلی مستفید شوندگان بورسهای دولتی را مطابق فورمه های ترتیب شده وزارت تحصیلات عالی به آن وزارت معلومات می دهد.

ماده پانزدهم:

وزارت امور خارجه برای نظارت از چگونگی تحصیل و رسیدگی لازم به مشکلات عایده استفاده کنندگان بورسهای تحصیلی,در کشور های دارای تعداد قابل ملاحظه استفاده کنندگان ,یک یا چند نفر از اعضای دیپلوماتیک سفارت مربوطه را به حیث مسؤل امور محصلان تعین می نماید که لایحهَ وظایف آن در مشوره با وزارت تحصیلات عالی تهیه می گردد.

ماده شانزدهم:

وزارت امور خارجه در مذاکرات برای بورسهای تحصیلی غیر پروژوی-گروپی با کشورهای متحابه نیازمندی کشور به رشته ها و درجه های تحصیلی را در مشوره با کمیسیون عالی بورسها مدنظر می گیرد و اختیار تصمیم گیری در امر را برای مقامات افغانی تامین می نماید.

وزازت امور خارجه مسوده تفاهمنامه یا قرار داد های همکاری در زمینه تهیه و واگزاری بورسهای متذکره را قبل از امضا با کمیسیون عالی بورسها شریک می سازد.

ماده هفدهم:

وزارت امور خارجه مطالبات این لایحه را با سفارت ها و نمایدگی های دیپلوماتیک کشور های متحابه مطرح و همکاری آنان را در زمینه تقاضا می نماید.

فصل چهارم

حقوق و مکلفیت های استفاده کنندگان بورسها

ماده هژدهم:

استفاده کنندگان بورسهای تحصیلی داری حقوق و امتیازات ذیل می باشند:

1-دریافت پاسپورت تحصیلی و معرفی برای دریافت ویزه های ضروری:

2-حفظ حقوق و متیازات اعضای کادر علمی وزارت تحصیلات عالی طبق احکام مقرره بورسها و تحصیلات در خارج:

3-اجرای معاش کارکن,طی دوران موفقانه تحصیل ,براساس ارائه گزارش و تصادیق معتبر طبق احکام قانون:

4-استفاده از امتیازات دیپلوم وسند تحصیلی برنامه مربوط بعد از عودت و ازیابی سند تحصیلی در وزارت تحصیلات عالی:

5-محاسبه شدن دوره تحصیل و اسناد علمی برای اجرای ترفیعات علمی و دولتی و قدم ماموریت طبق احکام قانون:

6-استفاده از مشوره حقوقی و حمایت قانونی نمایندگی های دیپلوماتیک افغانستان در کشور میزبان .در صورت مواجه شدن به مشکلات مختلف:

7-استخدام به کار طبق رشته تحصیلی توسط مراجعی که فارغ التحصیل را طبق سهمیه به بورس معرفی کرده اند.

ماده نوزدهم:

استفاده کنندگان بورس های دولتی بعد از تکمیل موفقانه بورس,مکلف به بازگشت به وطن می باشند.

ادامه تحصیل کارکنان دولتی و کدر علمی مؤسسات تحصیلات عالی, برای درجه های بعدی مربوط به موافقه اداره مربوطه بر اساس نیازمندی مبرم و واقعی و موافقه مرجع بورس دهنده می باشد.

ماده بیستم:

استفاده کنندگان بورس ,بخصوص در مورد بورس های پروژه وی بدون اخذ موافقه اداره مربوط حق تغیر رشته تحصیلی خویش را ندارد.

ماده بیست و یکم:

(1)تمامی اشخاصی که با استفاده از بورسهای دولتی تحصیل می کنند بعد از تکمیل تحصیل مکلف به اجرای کار در مؤسسات دولتی برای مدت معادل دوره تحصیل می باشند.

(2) لیست فارغ التحصیلان بورسهای دولتی که سابقه کاری ندارند غرض تسهیل کاریابی توسط وزارت تحصیلات عالی به وزارت کار و امور اجتماعی ,کمیسیون مستقل اداری و خدمات ملکی و وزارت اقتصاد ارسال می گردد.

فصل پنجم

نهاد های توزیع بورسها

ماده بیست و دوم

برای تنظیم استفاده از بورسها و معرفی کاندیدان, در وزارت تحصیلات عالی کمیسیون عالی توزیع بورسها و در تمام وزارت ها و ادارات و مؤسسات تحصیلات عالی دولتی کمیته بورسها ایجاد می گردد.

ماده بیست و سوم:

ترکیب کمیسیون عالی بورسها طبق حکم مقرره بورسها و تحصیلات در خارج میباشد.

ماده بیست و چهارم:

کمیسیون عالی توزیع بورسها وظایف ذیل را بر عهده دارد:

1- برسی نظرات و پیشنهادات ادارات استفاده کننده بورسها در رابطه به استفاده مؤثر از بورسها

2- تعین شرایط,سهیمه و معیار های استفاده از بورس توسط ادارات دولتی مؤسسات تحصیلات عالی و سایر مراجع

3- تامین توزان و عدالت در استفاده از بورسها با توجه به اولویت ها و نیاز مندی های واقعی ,

4-نظارت و برسی از چگونگی استفاده از بورسها توسط ادارات مربوطه و اتخاذ ندابیر لازم جهت توزیع به موقع ودر خلال مدت زمان مناسب , تا از ضایع شدن بورسها جلوگیری به عمل آید.

5-اتخاذ تصمیم در مورد توزیع و استفاده از بورسها در حالاتی که در استاد تقنینی پیش بینی نگردیده باشد.

6-اتخاذ تدابیر تنبیهی و تعزیری در مورد اشخاص و مؤسساتی که باعث ضایع کردن بورسها ویا استفاده غیر قانونی از انها می شوند:

7-برسی نیازمندی ها و میکانیزم اخذ امتحان ملی بورسهای تحصیلی ویا بدیل مناسب آن که متضمن عدالت و بیطرفی باشد.

8-رسیدگی به شکایات وارده ,جوابگوی به مقامات مسؤل ,رسانه ها و مردم در خصوص تامین شفافیت و عدالت در مورد توزیع و استفاده از بورسهای تحصیلی .

9-ازیابی و تعین مدد معاش برای محصیلان در آن کشور های که حد اقل امرار معیشیت برای آنان تامین نمی گردد.

ماده بیست و پنجم:

اعضای کمیسیون موارد ذیل را رعایت می نمایند.

1-اعضای کمیسیون شخصآ در جلسات حضور یافته و در فعالیت ها و تصامیم آن فعالانه اشتراک می نمایند.اشتراک اشخاص دیگر به عوض اعضای اصلی در جلسات کمیسیون جواز ندارد.

2- وزارت تحصیلات عالی از صورت اشتراک و عدام اشتراک اعضا در جلسات طور ربعوار به ادارات مربوطه گزارش می دهد. ادارات مربوطه در صورت راپور نامساعد مکلف به معرفی اشخاص دیگر منحیث نماینده خویش در ترکیب کمیسیون می باشد .

3- اعضای کمیسیون عالی از تصامیمی که در جلسات ان اتخاذ می گردد,اداره مربوطه خویش را آگاهی داده و اجرای مناسب آنرا در وقت معین تضمین می نمایند.

ماده بیست و ششم:

کمیسیون دارای کتاب تصاویب می باشد که فیصله ها توسط سکرتریت در آن درج گردیده و به امضا و تآیید اعضا رسانیده می شود.

ماده بیست و هفتم:

سکرتریت کمیسیون را رئیس ارتباط خارجه و امور فرهنگی وزارت تحصیلات عالی به عهده دارد سکرتریت از تهیه اجندا ,درج تصامیم در کتاب تصاویب ,پیگیری اجرای تصامیم توسط اداره مربوط و ارائه گزارش از آن به کمیسیون و مراجع ذیربط مسؤلیت دارد

ماده بیست و هشتم:

جلسات کمیسیون طبق پلان مطروحه و طور فوق العاده طبق ضرورت بر اساس دعوت رئیس ویا سکرتریت کمیسیون با حضور حد اقل دوثلث آرا تدویر می یابد.

ماده بیست و نهم:

اتخاذ تصمیم و صدور فیصله توسط کمیسیون بر اساس آرای اکثریت اعضای حاضر در جلسه صورت می گیرد.

ماده سی ام:

کمیته بورسهای مؤسسات تحصیلات عالی در پوهنحي ها پلان ارتقای ظرفیت اعضای کادر علمی و سایر کارکنان را تهیه و حین معرفی استادان و کارکنان به بورسهای دراز مدت و کوتاه مدت آن را مد نظر می گیرد.

ماده سی و یکم:

در ریاست ارتباط خارجه وزارت تحصیلات عالی که سکرتریت کمیسیون را به عهده دارد بانک اطلاعاتی (دیتابیس) استفاده کنندگان بورسهای تحصیلی دولتی و تحصیلات عالی در خارج ترتیب داداه می شود.

ماده سی و دوم:

کمیته بورسهای مؤسسات تحصیلات عالی و پوهنحي ها به تعداد بلترتیب هفت نفر و پنج نفر از استادان با صلاحیت رشته های مختلف توسط شورا های علمی مؤسسات تحصیلات عالی و پوهنحی های مربوطه برای یک سال انتخاب میگردد.

ماده سی و سوم:

کمیته بورسهای مؤسسات تحصیلات عالی و پوهنحی ها برای معرفی سریع و استفاده کامل بورسهای تحصیلی موظف به ساختن لست استفاده کنندگان به ترتیب نوبت و در نظر گرفتن شایستگی ها برای بورسهای تحصیلی میباشد.

ماده سی و چهارم:

اعضای کمیته بورسهای هر وزارت مشتمل بر پنج نفر از ادارات ذیربط به تعین وزیر مربوطه می باشد.

کمیته بورسهای هر اداره وظیفه دارد تا بورسها را مطابق مطالبات و معیار های پیش بینی شده با رعایت نیازمندی بر اساس نتایج ارزیابی و شفافیت توزیع نماید.

ماده سی و پنجم:

کمیته بورسهای, وزارت ها ,ادارات, مؤسسات تحصیلات عالی و پوهنحی ها ,پلان ارتقای ظرفیت اعضای کادر علمی و سایر کارکنان را تهیه و حین معرفی استادان و کارکنان به بورسهای دراز مدت و کوتاه مدت آن را مد نظر میگرد.

ماده سی و ششم :

کمیته بورسهای,وزارت ها, ادارات و مؤسسات تحصیلات عالی و پوهنحی ها برای معرفی سریع کاندیدان و استفاده کامل از برنامه های ارتقای ظرفیت و بورسهای تحصیلی موظف به ساختن لست کاندیدان به ترتیب نوبت برای برنامه های ارتقای ظرفیت و بورسهای تحصیلی می باشد.

ماده سی و هفتم:

کمیته بورسهای وزارت ها ,مؤسسات تحصیلات عالی و پوهنحی ها ,سایر تدابیر و اقدامات را جهت جلوگیری از ضایع شدن بورسها و استفاده شفاف و مؤثر از آنها اتخاذ و به منصه تطبیق قرار می دهند.

فصل ششم

احکام تعزیری

ماده سی و هشتم:

ضیاع بورسها مانند هدر نمودن بودیجه دولتی و دارایی عامه تخطی از قانون بوده و با مرتکبین آن قرار ذیل برخورد می شود:

1-هرگاه کاندید بعد از قبول شدن توسط مرجع بورس دهنده از استفاده بورس امتناع نماید ویا قبل از ختم تحصیل آنرا ترک نموده سبب ضیاع بورس دولتی گردد.مکلف به پرداخت جبران خساره می باشد. در صورتی که کاندید مذکورمحصل بر حال مؤسسات تحصیلات عالی دولتی باشد از مؤسسات تحصیلات عالی مربوط منفک می گردد.

2-هرگاه اعضای کادر علمی مؤسسات تحصیلات علمی و کاکنان دولت سبب ضایع ساختن بورس دولتی گردند.مکلف به پرداخت جبران خساره گردیده و الی سه سال از حق استفاده از بورسهای تحصیلی دولتی و برنامه های ارتقای ظرفیت در خارج از کشور محروم می گردند.

3-هرگاه وزارت ها ,ادارات و مؤسسات تحصیلات عالی به صورت مکرر به سبب اهمال ,سهل انگاری و عدم رعایت معیار ها موجب ضیاع بورس دولتی گردند به تشخیص کمیسیون عالی بورسها برای مدت سه ماه الی سه سال از سهمیه و استحقاق بورسیه ها محروم می گردند.

ماده سی و نهم

اشخاص ,مقامات و ادارات نمی توانند در کار کمیسیون عالی بورسها مداخله نمایند و مانع تطبیق معیار ها و اجرای رهنمودهای این لایحه گردند.هرگاه چنین مداخلات و اعمال نفوذ صورت گیرد و سبب اخلال فعالیت کمیسیون عالی بورسها گردد,مسببین آن برای تعقیب عدلی به مراجع قانونی معرفی می شوند.

فصل هفتم

احکام متفرقه

ماده چهلم:برای تطبیق این لایحه وزارت های تحصیلات عالی ,امور خارجه ,معارف ,کمیسیون مستقل اصلاحات اداری و خدمات ملکی و ادارات ذی ربط دیگر به صورت مشترک و همآهنگی ,همکاری نموده و در صورت ضرورت به تدویر جلسات کاری می پردازند.

ماده چهل و یکم:

این لایحه در هفت فصل و چهل و یک ماده ترتیب و بعد از تایید شورای وزیران نافذ می گردد